Chính quyền Tổng thống Donald Trump mới đây cho biết sẽ áp dụng mức phí lên tới 100.000 USD mỗi năm đối với thị thực H-1B, động thái đang gây ra nhiều tranh cãi và tạo nên tâm lý bất ổn lớn trong cộng đồng người lao động tay nghề cao quốc tế cũng như các doanh nghiệp công nghệ tại Hoa Kỳ.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang đẩy mạnh siết chặt cả nhập cư bất hợp pháp lẫn nhập cư hợp pháp, nhằm tái cấu trúc chính sách lao động và việc làm trong nước. Thông báo trên được công bố cùng thời điểm Tổng thống Trump giới thiệu chương trình “Thẻ Vàng”, cho phép cấp quyền cư trú tại Mỹ cho những cá nhân sẵn sàng chi trả 1 triệu USD, cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong định hướng tiếp nhận người nhập cư của Hoa Kỳ.

Mục tiêu của chính sách: Ưu tiên lao động Mỹ

Bộ trưởng Thương mại Mỹ, ông Howard Lutnick, cho biết biện pháp này nhằm tạo sức ép buộc các doanh nghiệp Mỹ đào tạo và tuyển dụng lao động trong nước cho các vị trí tay nghề cao, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào nguồn nhân lực nước ngoài theo diện H-1B.

Ông nhấn mạnh:

“Nếu đã đào tạo ai đó, hãy đào tạo sinh viên mới tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu trên khắp nước Mỹ. Hãy đào tạo người Mỹ. Hãy ngừng đưa người nước ngoài vào để lấy đi công việc của chúng ta.”

Phạm vi áp dụng và những làm rõ từ Nhà Trắng

Sau khi thông tin được công bố, Nhà Trắng đã làm rõ rằng mức phí 100.000 USD chỉ áp dụng đối với các hồ sơ xin thị thực H-1B mới, không áp dụng cho những người đang giữ thị thực hiện tại hoặc các hồ sơ gia hạn. Tuy nhiên, ngay cả với sự làm rõ này, đề xuất vẫn gây ra làn sóng lo ngại sâu rộng trong giới lao động và doanh nghiệp.

Phản ứng từ cộng đồng quốc tế và doanh nghiệp

Ấn Độ – quốc gia có công dân chiếm khoảng 71% số người đang sở hữu thị thực H-1B – cho rằng sự thay đổi chính sách đột ngột này có thể gây ra những hệ quả nhân đạo, đặc biệt là sự gián đoạn đối với các gia đình đang sinh sống và làm việc tại Hoa Kỳ.

Trong tuyên bố chính thức, Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhấn mạnh:

“Sự dịch chuyển và trao đổi nhân tài trình độ cao đã đóng góp to lớn cho phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và việc tạo ra của cải tại cả Hoa Kỳ và Ấn Độ.”

Phía Ấn Độ cũng bày tỏ hy vọng chính phủ Mỹ sẽ xử lý những gián đoạn này một cách phù hợp, nhằm tránh ảnh hưởng tiêu cực đến cộng đồng người lao động và doanh nghiệp hai nước.

Hệ lụy đối với ngành công nghệ Mỹ

Thị thực H-1B là loại thị thực lao động tạm thời, không định cư, yêu cầu người nộp đơn tối thiểu có bằng cử nhân, cho phép doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài trong các lĩnh vực chuyên môn như công nghệ, kỹ thuật, giáo dục, y tế và tài chính. Trước đây, chi phí xin thị thực H-1B chỉ dao động từ 1.700 – 4.500 USD, thời hạn ban đầu là 3 năm và có thể gia hạn tối đa 6 năm.

Những người ủng hộ việc siết chặt H-1B cho rằng chương trình này đã khiến lao động Mỹ mất đi các công việc có thu nhập cao. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc tăng phí đột biến có thể giáng đòn mạnh vào ngành công nghệ, buộc doanh nghiệp phải gánh chi phí khổng lồ và làm suy giảm sức hút của Hoa Kỳ đối với nhân tài toàn cầu.

Theo hồ sơ liên bang, riêng trong năm 2024, Amazon đã tuyển dụng gần 15.000 lao động theo diện H-1B, cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của các tập đoàn công nghệ vào nguồn nhân lực quốc tế.

Phản ứng trái chiều ngay trong nội bộ Mỹ

Mặc dù Bộ trưởng Thương mại Mỹ khẳng định nhận được sự ủng hộ từ nhiều doanh nghiệp, song trên thực tế, không ít tập đoàn và nhân vật có ảnh hưởng tại Mỹ phản đối biện pháp này.

Ông Elon Musk, cựu cố vấn của Tổng thống Trump và cũng từng là người sở hữu thị thực H-1B, từng công khai ủng hộ chương trình này. Ông viết:

“Lý do tôi có mặt ở Mỹ, cùng với rất nhiều nhân vật then chốt đã xây dựng SpaceX, Tesla và hàng trăm công ty khác, chính là nhờ H-1B.”

Tính pháp lý gây tranh cãi và nguy cơ kiện tụng

Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng đề xuất thu phí 100.000 USD có thể vượt quá thẩm quyền của nhánh hành pháp. Ông Aaron Reichlin-Melnick, chuyên gia pháp lý cấp cao của Hội đồng Di trú Hoa Kỳ, nhận định rằng Tổng thống không có cơ sở pháp lý để áp đặt mức phí này, bởi Quốc hội chỉ cho phép thu phí nhằm bù đắp chi phí xử lý hồ sơ.

Luật sư di trú Douglas Russo cũng dự đoán sẽ có các vụ kiện được khởi xướng nhanh chóng nhằm phản đối chính sách, đồng thời khuyến cáo những người lao động H-1B đang ở ngoài Mỹ nên sớm quay trở lại Hoa Kỳ để đảm bảo an toàn pháp lý.

Khuyến nghị từ BLUESEA

Hiện nay, theo dữ liệu chính thức, có khoảng 700.000 người đang sinh sống tại Hoa Kỳ theo diện thị thực H-1B, trong đó nhiều người có khả năng đủ điều kiện chuyển đổi sang Thẻ Xanh trong tương lai.

Trước bối cảnh chính sách nhập cư Mỹ liên tục thay đổi và tiềm ẩn nhiều rủi ro, BLUESEA Immigration khuyến nghị người lao động và gia đình cần chủ động đánh giá lại lộ trình định cư, cân nhắc:

• Chuyển đổi từ H-1B sang các diện EB-2, EB-3, EB-5
• Hoặc đa dạng hóa kế hoạch định cư tại Canada, châu Âu và các quốc gia có chính sách ổn định hơn

BLUESEA cam kết đồng hành cùng khách hàng trong việc cập nhật chính sách – phân tích rủi ro – xây dựng giải pháp định cư hợp pháp, an toàn và bền vững cho tương lai lâu dài.