Trong nhiều thập kỷ, Mỹ đã xây dựng lợi thế về nhập cư thông qua sự kết hợp giữa thị trường việc làm rộng lớn, hệ thống giáo dục hàng đầu, mạng lưới gia đình – cộng đồng và các con đường hướng tới thường trú nhân, quốc tịch. Khi cộng đồng người nhập cư ngày càng phát triển, họ tiếp tục tạo điều kiện để những thế hệ tiếp theo đến Mỹ dễ dàng hơn, biến “Giấc mơ Mỹ” thành một sức hút mang tính tự duy trì trên phạm vi toàn cầu.

Trong nhiều năm, nước Mỹ đã gửi đến thế giới một lời hứa tương đối đơn giản: Hãy đến đây, làm việc chăm chỉ và bạn có thể xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Hàng triệu người đã tin vào điều đó.

Năm 1970, Mỹ có khoảng 9,6 triệu người sinh ra ở nước ngoài, chiếm 4,7% dân số. Đến năm 2024, con số này đã tăng lên khoảng 50 triệu người, tương đương gần 15% dân số Mỹ. Chỉ trong hơn nửa thế kỷ, số lượng người nhập cư tại Mỹ đã tăng hơn 5 lần.

Sự tăng trưởng này không đến từ một chương trình thị thực duy nhất hay một làn sóng di cư đơn lẻ. Thay vào đó, Mỹ đã dành nhiều thập kỷ để xây dựng một hệ sinh thái nhập cư gồm đoàn tụ gia đình, giáo dục đại học, cơ hội việc làm, thường trú nhân và quốc tịch.

Khi các cộng đồng người nhập cư ngày càng lớn mạnh, họ cũng giúp những người đến sau dễ dàng thích nghi hơn.

Poorvi Chothani, Managing Partner tại LawQuest, nhận định:

“Sức hút của nước Mỹ chưa bao giờ chỉ nằm ở một quy định nhập cư. Đó là sự kết hợp giữa một thị trường lao động lớn và đổi mới, các trường đại học hàng đầu thế giới, một hệ thống pháp quyền bền vững và đáng tin cậy, cùng với một khuôn khổ nhập cư cho phép một số người có con đường thực tế từ tình trạng tạm trú đến thường trú nhân và cuối cùng là quốc tịch.”

Hành trình phát triển của cộng đồng người nhập cư tại Mỹ

Nguồn: US Census Bureau

Đạo luật đã thay đổi diện mạo nhập cư Mỹ

Câu chuyện của hệ thống nhập cư hiện đại tại Mỹ bắt đầu từ năm 1965.

Trước đó, chính sách nhập cư của Mỹ phụ thuộc nhiều vào hệ thống hạn ngạch dựa trên nguồn gốc quốc gia, qua đó giới hạn số lượng người nhập cư đến từ từng khu vực trên thế giới.

Tuy nhiên, các sửa đổi đối với Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch năm 1965 đã từng bước xóa bỏ hệ thống này, đồng thời đặt trọng tâm lớn hơn vào mối quan hệ gia đình và kỹ năng nghề nghiệp.

Những thay đổi đó đã tạo ra tác động kéo dài trong nhiều thập kỷ. Dòng người nhập cư vào Mỹ dần chuyển dịch, với số lượng lớn hơn đến từ châu Á và Mỹ Latinh thay vì chủ yếu từ châu Âu như trước đây.

Các cải cách sau đó tiếp tục mở rộng hệ thống, trong đó Đạo luật Nhập cư năm 1990 đã tăng cường các diện nhập cư dựa trên việc làm và bổ sung thêm nhiều con đường khác.

Đặc biệt, diện bảo lãnh gia đình đóng vai trò quan trọng bởi nó tạo ra một hiệu ứng lan tỏa. Một người đến Mỹ trước có thể tạo nền tảng để những thành viên khác trong gia đình tiếp tục đến sau.

Bên cạnh quyền bảo lãnh người thân đủ điều kiện, các mạng lưới gia đình và cộng đồng còn hỗ trợ người mới nhập cư tìm kiếm nhà ở, việc làm, trường học và các mối quan hệ nghề nghiệp.

Một người đi trước, nhiều người đi sau

Một trong những lợi thế lớn nhất của Mỹ nằm ở chính hiệu ứng tích lũy của mạng lưới người nhập cư.

Người đầu tiên trong gia đình phải tự tìm hiểu về nơi ở, công việc, trường học và cách vận hành của hệ thống nhập cư. Nhưng với người đến sau, hành trình đó có thể dễ dàng hơn khi đã có người thân hoặc cộng đồng sẵn sàng hỗ trợ.

Tại các bang như New York, California, Texas hay New Jersey, nhiều cộng đồng người nhập cư đã xây dựng doanh nghiệp, mạng lưới nghề nghiệp và các tổ chức cộng đồng trong nhiều thập kỷ.

Điều này làm thay đổi cách mọi người đưa ra quyết định di cư.

Quyết định đến Mỹ không còn chỉ dựa trên mức lương. Người nhập cư còn cân nhắc liệu họ có người thân tại đó hay không, có cộng đồng cùng ngôn ngữ và văn hóa hay không, các doanh nghiệp có tuyển dụng người với trình độ tương tự hay không.

Mỗi người đi trước, theo một cách nào đó, đã góp phần giảm bớt chi phí, rủi ro và sự bất định cho những người đến sau.

Mỹ xây dựng mạng lưới người nhập cư lớn nhất thế giới

Nhiều quốc gia phát triển khác cũng xây dựng thành công chính sách thu hút người nhập cư. Canada và Australia nổi tiếng với các chương trình thu hút lao động có kỹ năng, Đức trở thành một điểm đến quan trọng tại châu Âu, trong khi Anh thu hút lượng lớn sinh viên quốc tế và người lao động.

Tuy nhiên, lợi thế mà Mỹ tích lũy được là quy mô.

Theo dữ liệu International Migrant Stock 2024 của Liên Hợp Quốc, Mỹ là quốc gia tiếp nhận số lượng người di cư quốc tế lớn nhất thế giới.

Nguồn: UN DESA – International Migrant Stock 2024

Mỹ không phải quốc gia có tỷ lệ người nhập cư trên tổng dân số cao nhất. Australia và Canada có tỷ lệ này cao hơn. Tuy nhiên, lợi thế của Mỹ nằm ở quy mô tuyệt đối của mạng lưới cộng đồng, gia đình, cựu sinh viên, doanh nghiệp và người lao động quốc tế được xây dựng qua nhiều thế hệ.

Từ người lao động đến những nhà sáng lập doanh nghiệp

Đối với nhiều lao động có kỹ năng, hệ thống nhập cư Mỹ không phải lúc nào cũng đơn giản. Quá trình có thể kéo dài, phức tạp và đi kèm nhiều bất định.

Tuy nhiên, tiềm năng phát triển về nghề nghiệp và kinh tế vẫn đủ lớn để nhiều người tiếp tục lựa chọn Mỹ.

Theo một nghiên cứu công bố vào tháng 6/2026 của National Foundation for American Policy, người nhập cư đã thành lập hoặc đồng sáng lập 455 trong tổng số 775 công ty tư nhân trị giá từ 1 tỷ USD trở lên tại Mỹ, tương đương 59% tổng số.

Điều đáng chú ý là nhiều nhà sáng lập này không đến Mỹ với tư cách doanh nhân ngay từ đầu. Họ bắt đầu hành trình với vai trò sinh viên hoặc lao động có kỹ năng, sau đó tích lũy kinh nghiệm, xây dựng mạng lưới và phát triển sự nghiệp.

Điều hấp dẫn không chỉ là một công việc, mà còn là tương lai lâu dài

Lợi thế của Mỹ không chỉ nằm ở mức thu nhập hay cơ hội việc làm.

Đối với nhiều người nhập cư, điều quan trọng hơn là khả năng có một con đường dài hạn: từ tình trạng tạm trú, đến thường trú nhân và trong một số trường hợp đủ điều kiện, tiến tới quốc tịch Mỹ.

Triển vọng này tạo động lực để người nhập cư đầu tư sâu hơn vào cuộc sống tại Mỹ, từ sự nghiệp, kinh doanh đến việc xây dựng gia đình và gắn kết với cộng đồng.

Đặc biệt đối với những người đã có con, quyết định di cư không đơn thuần là tìm kiếm một công việc ở nước ngoài. Đó còn là việc cân nhắc về một tương lai lâu dài cho cả gia đình.

Dù thời gian chờ cấp Thẻ xanh theo diện việc làm có thể kéo dài nhiều năm đối với một số nhóm đương đơn, sức hút của cơ hội nghề nghiệp và môi trường phát triển tại Mỹ vẫn tiếp tục khiến quốc gia này trở thành điểm đến của hàng triệu người.

Khi chính người nhập cư trở thành “đại sứ” của Giấc mơ Mỹ

Luật nhập cư có thể giải thích làm thế nào một người có thể đến Mỹ. Nhưng nó không thể giải thích hoàn toàn vì sao rất nhiều người trên thế giới muốn đến đây.

Phim ảnh, âm nhạc, truyền hình, các trường đại học danh tiếng và những tập đoàn công nghệ lớn đã giúp Mỹ có sức ảnh hưởng mạnh mẽ trên toàn cầu.

Ngay cả những người chưa từng đặt chân đến Mỹ cũng có thể biết đến New York, California, Harvard, Stanford, Hollywood hay Silicon Valley.

Tuy nhiên, theo thời gian, chính những người nhập cư đã trở thành một trong những mạng lưới truyền tải đáng tin cậy nhất về cơ hội tại Mỹ.

Một người thân tại California có thể chia sẻ kinh nghiệm nộp hồ sơ đại học. Một thành viên gia đình ở New Jersey có thể hỗ trợ chỗ ở trong những ngày đầu. Một kỹ sư tại Texas có thể giới thiệu về thị trường tuyển dụng và các doanh nghiệp đang cần nhân sự.

“Giấc mơ Mỹ” vì thế không còn chỉ được lan tỏa thông qua văn hóa đại chúng hay các chiến dịch truyền thông.

Nó được truyền từ gia đình đến gia đình, từ cựu sinh viên đến sinh viên, từ đồng nghiệp đến những người đang tìm kiếm cơ hội mới.

Giấc mơ đã lớn hơn chính sách

Lợi thế nhập cư của Mỹ chưa bao giờ nằm ở một hệ thống đơn giản.

Thủ tục có thể phức tạp, số lượng visa có giới hạn và thời gian chờ đợi Thẻ xanh có thể kéo dài nhiều năm. Người nhập cư cũng phải đối mặt với những thách thức như chi phí sinh hoạt cao, phân biệt đối xử, mức lương thấp trong một số ngành nghề hoặc tình trạng pháp lý chưa ổn định.

Tuy nhiên, trong hơn nửa thế kỷ, Mỹ đã tích lũy một lợi thế mà rất khó để tái tạo trong thời gian ngắn: một mạng lưới gồm hàng chục triệu người nhập cư, các cộng đồng đa quốc gia, trường đại học, doanh nghiệp, thị trường vốn và cơ hội nghề nghiệp.

Dân số sinh ra ở nước ngoài tại Mỹ đã tăng từ 9,6 triệu người vào năm 1970 lên khoảng 50 triệu người vào năm 2024. Người lao động sinh ra ở nước ngoài hiện chiếm gần 1/5 lực lượng lao động dân sự tại Mỹ.

Có lẽ đó chính là sức mạnh lớn nhất của “Giấc mơ Mỹ”.

Không phải mọi người đến Mỹ đều trở nên giàu có. Không phải mọi hành trình nhập cư đều thuận lợi. Nhưng trong nhiều thế hệ, nước Mỹ đã thuyết phục hàng triệu người rằng: đến đây đồng nghĩa với việc có cơ hội để thử, để xây dựng và để tìm kiếm một tương lai khác.

Và khi ngày càng nhiều người đã thực hiện hành trình đó, nước Mỹ không còn phải một mình “bán” Giấc mơ Mỹ cho thế giới.

Chính những người nhập cư đã và đang tiếp tục kể câu chuyện về những khả năng mà thế hệ tiếp theo có thể theo đuổi.