Thời gian xử lý hồ sơ xin Giấy chứng nhận quốc tịch Canada (Citizenship Certificate) đã tăng lên 33 tháng trong tháng 9/2026, mức tăng thêm 8 tháng chỉ trong vòng một tháng. Với khoảng 136.000 hồ sơ đang chờ quyết định, những người nộp đơn mới có thể phải chờ đến giữa năm 2029 mới nhận được kết quả. Tình trạng tồn đọng gia tăng diễn ra sau khi Canada mở rộng quyền hưởng quốc tịch theo huyết thống từ ngày 15/12/2025.

1. Thời gian xét duyệt Giấy chứng nhận quốc tịch Canada tăng lên gần 3 năm

Theo số liệu cập nhật từ Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (Immigration, Refugees and Citizenship Canada – IRCC), thời gian xử lý hồ sơ xin Giấy chứng nhận quốc tịch Canada đã chính thức tăng lên 33 tháng vào tháng 9/2026.

Đây là mức tăng đáng kể so với tháng 8/2026, khi thời gian xử lý được công bố ở mức 25 tháng. Như vậy, chỉ trong vòng một tháng, thời gian chờ đợi đã kéo dài thêm 8 tháng, đánh dấu mức tăng lớn nhất trong các lần cập nhật hàng tháng kể từ đầu năm.

Với thời gian xử lý hiện tại, những người nộp hồ sơ mới có thể phải chờ đến khoảng giữa năm 2029 để nhận được quyết định từ IRCC.

Diễn biến thời gian xử lý hồ sơ trong năm 2026

Số liệu cho thấy thời gian xử lý đã liên tục tăng kể từ tháng 5/2026. Đặc biệt, mức tăng từ 25 lên 33 tháng trong tháng 9 phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ quốc tịch Canada.

Theo IRCC, thời gian xử lý được ước tính dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm số lượng hồ sơ đang chờ giải quyết, năng lực nhân sự xử lý và số lượng đơn dự kiến tiếp nhận trong thời gian tới.

2. Lượng hồ sơ tồn đọng đạt 136.000 đơn, tăng thêm 14.200 hồ sơ trong chưa đầy một tháng

Bên cạnh thời gian xét duyệt kéo dài, số lượng hồ sơ xin xác nhận quốc tịch Canada đang chờ quyết định cũng tăng nhanh.

Theo số liệu được công bố vào đầu tháng 9/2026, IRCC hiện có khoảng 136.000 hồ sơ xin Giấy chứng nhận quốc tịch đang chờ xử lý. Đáng chú ý, chỉ trong chưa đầy một tháng, số lượng hồ sơ tồn đọng đã tăng thêm khoảng 14.200 đơn.

Tình trạng này tạo thêm áp lực lên quy trình xét duyệt, đặc biệt đối với những hồ sơ cần xác minh giấy tờ hộ tịch, quan hệ huyết thống hoặc bổ sung thông tin.

Đối với người nộp đơn, thời gian 33 tháng là mức ước tính dành cho hồ sơ mới, không phải thời hạn bảo đảm mọi hồ sơ sẽ được giải quyết trong khoảng thời gian này. Những trường hợp cần bổ sung tài liệu hoặc làm rõ thông tin có thể tiếp tục kéo dài thời gian xử lý thực tế.

3. Vì sao nhu cầu xin xác nhận quốc tịch Canada tăng mạnh?

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến lượng hồ sơ tăng cao là sự thay đổi trong quy định về quốc tịch Canada theo huyết thống, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025.

Thông qua Đạo luật Bill C-3 sửa đổi Luật Quốc tịch Canada (Citizenship Act), Chính phủ Canada đã thay đổi giới hạn thế hệ thứ nhất đối với quyền thừa hưởng quốc tịch theo huyết thống.

Trước đây, quy định giới hạn thế hệ thứ nhất nhìn chung khiến một người sinh ngoài Canada không thể tự động truyền quốc tịch cho con nếu chính người đó cũng sinh ngoài Canada, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Tuy nhiên, những thay đổi mới đã mở rộng khả năng xác lập quốc tịch cho nhiều người sinh hoặc được nhận nuôi ở nước ngoài thuộc thế hệ thứ hai trở đi, tùy thuộc vào điều kiện pháp lý áp dụng.

Những đối tượng nào có thể được hưởng lợi từ quy định mới?

Theo khuôn khổ pháp lý mới, những người sinh hoặc được nhận nuôi ở nước ngoài trước ngày 15/12/2025 có thể được công nhận quốc tịch Canada nếu đáp ứng các điều kiện liên quan đến nguồn gốc quốc tịch và quan hệ huyết thống.

Điều này mở ra cơ hội cho những người có cha mẹ, ông bà hoặc tổ tiên là công dân Canada xem xét lại tình trạng quốc tịch của mình.

Đối với người sinh hoặc được nhận nuôi ở nước ngoài từ ngày 15/12/2025 trở đi, nếu cha hoặc mẹ là công dân Canada nhưng cũng sinh hoặc được nhận nuôi ở nước ngoài, quy định mới có thể yêu cầu chứng minh mối liên hệ thực chất với Canada. Một trong những điều kiện được quy định là người cha hoặc mẹ mang quốc tịch Canada đã hiện diện thực tế tại Canada tổng cộng ít nhất 1.095 ngày trước thời điểm con được sinh ra hoặc nhận nuôi, trừ những trường hợp ngoại lệ theo luật.

Việc mở rộng phạm vi đủ điều kiện đã thúc đẩy nhiều người có nguồn gốc Canada tiến hành kiểm tra hồ sơ gia đình và nộp đơn xin xác nhận quốc tịch, góp phần làm gia tăng đáng kể lượng hồ sơ gửi đến IRCC.

4. Có thể yêu cầu xét duyệt khẩn cấp Giấy chứng nhận quốc tịch Canada không?

Mặc dù thời gian xử lý thông thường đã tăng lên 33 tháng, IRCC vẫn duy trì cơ chế xét duyệt khẩn cấp (Urgent Processing) dành cho những trường hợp đáp ứng tiêu chí cụ thể.

Theo hướng dẫn của IRCC, người nộp đơn có thể yêu cầu xử lý nhanh hơn nếu việc có Giấy chứng nhận quốc tịch là cần thiết trong những tình huống nhất định, bao gồm:

• Giáo dục: Cần giấy tờ chứng minh quốc tịch để hoàn tất thủ tục nhập học tại trường phổ thông, cao đẳng hoặc đại học.
• Việc làm: Cần xác nhận quốc tịch để đáp ứng yêu cầu liên quan đến công việc.
• Nhu cầu đi lại khẩn cấp: Một số trường hợp cần giấy chứng nhận phục vụ việc di chuyển hoặc xử lý tình huống đi lại cấp bách.
• Tình trạng không quốc tịch: Các trường hợp liên quan đến nguy cơ hoặc tình trạng không có quốc tịch.
• Đưa trẻ vị thành niên đến Canada: Cần giấy tờ quốc tịch để thực hiện thủ tục đưa trẻ sang Canada trong những hoàn cảnh phù hợp.
• Tiếp cận quyền lợi xã hội: Cần chứng minh quốc tịch để tiếp cận một số quyền lợi như chăm sóc y tế, lương hưu hoặc các dịch vụ xã hội.
• Các trường hợp đặc biệt khác: Những hoàn cảnh đáp ứng tiêu chí xem xét khẩn cấp của IRCC.

Đối với sinh viên, yêu cầu xét duyệt khẩn cấp có thể được xem xét khi việc nhập học tại cơ sở giáo dục phụ thuộc vào việc cung cấp bằng chứng quốc tịch Canada.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc gửi yêu cầu xử lý khẩn cấp không đồng nghĩa với việc hồ sơ chắc chắn được chấp thuận hoặc giấy chứng nhận sẽ được cấp đúng thời hạn mong muốn. IRCC vẫn phải xem xét điều kiện cụ thể và tính đầy đủ của hồ sơ.

5. Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị hồ sơ xin Giấy chứng nhận quốc tịch Canada

Trong bối cảnh thời gian xét duyệt kéo dài, việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng đối với người có nhu cầu xác nhận quốc tịch Canada theo huyết thống.

Đặc biệt, các hồ sơ liên quan đến nhiều thế hệ trong gia đình có thể phát sinh yêu cầu xác minh bổ sung nếu thông tin trên giấy tờ không đồng nhất.

Kiểm tra tính liên tục của quan hệ huyết thống

Người nộp đơn cần xác định rõ mối liên hệ giữa bản thân và người tổ tiên mang quốc tịch Canada, đồng thời chuẩn bị giấy tờ chứng minh từng mắt xích trong dòng quan hệ gia đình.

Đối chiếu thông tin trên giấy tờ hộ tịch

Tên, ngày sinh, địa điểm sinh và các thông tin cá nhân cần được kiểm tra giữa giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, hồ sơ hộ tịch và các tài liệu liên quan.

Những trường hợp có sự khác biệt về cách viết tên, thay đổi họ tên hoặc thiếu giấy tờ qua các thế hệ có thể cần giải trình hoặc bổ sung bằng chứng.

Chuẩn bị tài liệu chứng minh nguồn gốc quốc tịch

Các giấy tờ liên quan đến quốc tịch Canada của cha mẹ, ông bà hoặc tổ tiên cần được thu thập và đối chiếu theo yêu cầu của IRCC.

Việc chỉ dựa vào thông tin từ các nền tảng tra cứu gia phả trực tuyến không đủ để tự mình chứng minh quyền hưởng quốc tịch.

Theo dõi cập nhật từ IRCC

Thời gian xử lý có thể tiếp tục thay đổi theo lượng hồ sơ thực tế và năng lực xét duyệt của cơ quan di trú Canada. Người nộp đơn nên theo dõi công cụ cập nhật thời gian xử lý chính thức để có kế hoạch phù hợp.

6. Triển vọng xét duyệt hồ sơ quốc tịch Canada trong thời gian tới

Việc thời gian xử lý tăng lên 33 tháng cùng lượng hồ sơ tồn đọng đạt 136.000 đơn cho thấy hệ thống xét duyệt quốc tịch Canada đang chịu áp lực lớn sau những thay đổi về chính sách quốc tịch theo huyết thống.

Đối với những người đang cân nhắc nộp hồ sơ, thời gian chờ đợi hiện tại là yếu tố cần được tính đến khi lập kế hoạch học tập, làm việc, đi lại hoặc các thủ tục pháp lý liên quan đến quốc tịch.

Đặc biệt, cần phân biệt rõ giữa quyền được công nhận là công dân Canada và việc được cấp Giấy chứng nhận quốc tịch Canada. Giấy chứng nhận là văn bản chính thức xác nhận tình trạng quốc tịch, không đồng nghĩa với một chương trình nhập cư cấp thường trú nhân hoặc nhập quốc tịch thông thường.

Vì vậy, việc xác định đúng điều kiện pháp lý, kiểm tra nguồn gốc quốc tịch và chuẩn bị tài liệu chứng minh đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp người nộp đơn chủ động hơn trong quá trình thực hiện thủ tục.